Als de angst echter langere tijd blijft voortduren, en niet in verhouding staat tot de omstandigheden, spreekt men van abnormale angst. Deze abnormale angst kan een diep wortelde angst zijn, die men niet zeif kan overwinnen. Langdurige angstigheid komt iets vaker voor bij kinderen, jongeren en bij oudere mensen. Er is sprake van een fobie wanneer men bang is voor iets normaals, een voorwerp of situatie, zonder dat men kan aangeven waarom men er bang voor is. Voorbeelden van fobieen zijn: pleinvrees, claustrofobie (angst voor kleine of afgesloten ruimten), smetvrees (angst voor vuil) enzovoort. Er zijn duizenden verschillende fobieen, die er toe kunnen leiden dat mensen het voorwerp van hun angst gaan vermijden. Angst wordt gekoppeld aan de situatie waarin men voor het eerst bang was. Wanneer voor het eerst angstig was in een winkel, kan die angst terugkomen wanneer u weer een winkel binnengaat. Angst kan leiden tot hyperventilatie. Wanneer een fobie het normale leven gaat beheersen, is behandeling noodzakelijk.
Schroom niet om hulp te zoeken als de angst het dagelijks leven gaat beinvloeden. Praat erover en lees erover. Nog beter is het om onder begeleiding van een arts/deskundige via langzame gewenning te trachten de angst te overwinnen.
In beroepen waar je veelvuldig en intensief contact hebt met mensen, zoals in het onderwijs, de gezondheidszorg en het management, kan na verloop van tijd burnout optreden. Burnout betekent zoiets als opgebrand, uitgeblust en emotioneel uitgeput zijn. Tien procent van de werkende Nederlanders is `opgebrand'.
Een te hoge werkdruk vormt de belangrijkste risicofactor, naast een slechte sfeer op het werk, een lage beloning en weinig mogelijkheden om zelf het werktempo te bepalen. Fulltimers en vrouwen blijken sneller opgebrand dan parttimers en mannen. Burnout wordt gekenmerkt door een drietal kernsymptomen.
Het belangrijkste kenmerk van burnout is het verlies van energie en het gevoel dat de emotionele reserves uitgeput zijn. Dit gevoel gaat gepaard met gevoelens van frustratie en bedrukking.
Het tweede aspect is dat mensen als object worden beschouwd en hiet meer als individu. Dit gaat vaak samen met het ontwikkelen van een negatieve en cynische houding tegenover de medewerkers en het werk.
Het derde kenmerk is de neiging jezelf negatief te beoordelen. Je hebt het gevoel minder goed te presteren en minder succesvol in je werk te zijn. Het niet erkennen van een mogelijk probleem is het grootste gevaar van de ontwikkeling van een overmatige stress situatie naar een burnout. Vroegtijdige waarschuwingssignalen zijn onder andere:
Het is afhankelijk van het karakter of iemand ten prooi valt aan burnout. Er zijn mensen die er in slagen om hun verwachtingen lager te stellen en hun energie op andere dingen te richten. Maar voor veel mensen is dat niet mogelijk. Ze zien het niet halen van hun doelstelling als een persoonlijk falen. Dat komt vooral voor bij erg prestatiebewuste mensen. Dat is dus de kracht en de zwakte van die mensen. Bij een burnout is een nauwkeurige analyse van de persoonlijkheid en de werksituatie belangrijk. Burnout is te vergelijken met een balansverstoring waarvan de oorsprong weliswaar in de persoonlijkheid ligt, maar waarbij met name de werksituatie, maar ook relatieproblemen, opvoedings- en huishoudelijke problemen betrokken moeten worden. Bij burnout is er bijna altijd sprake van een overmatige betrokkenheid, verantwoordelijkheid en loyaliteit. Dit gaat vaak ten koste van de relatie, het gezin, sociale contacten en ontspanning. Vaak is er sprake van een slechte lichamelijke conditie en een overmatig gebruik van genotsmiddelen.
Neem voldoende rust en zorg voor een goede lichamelijke conditie. Stel uzelf meer realistische doelen op uw werk en in uw persoonlijke leven. Op persoonlijk gebied is het belangrijk om te orienteren op de spanningsbronnen en de reactie hierop. Er moet voldoende tijd zijn voor afleiding en ontspanning. Problemen moeten bespreekbaar gemaakt worden en er moet voldoende steun zijn vanuit de sociale omgeving. Op zakelijk gebied gaat het er om ervoor te zorgen dat uw houding zakelijk en beroepsmatig blijft. U moet keuzes maken en prioriteiten stellen. Probeer uw manier van werken te veranderen. Bij problemen is het verstandig om een plan van aanpak op te stellen of te achterhalen wat de problemen en oorzaken zijn en hier wat aan te doen. Probeer te voorkomen dat het werk een te centrale positie inneemt. Burnout is niet geschikt voor zelfmedicatie; het is beter hierbij professionele hulp te zoeken.
Concentratieproblemen is het zich maar een korte tijd kunnen concentreren en dan weer afgeleid zijn. Het is geen aandoening op zich. Als u zich alsmaar niet kunt concentreren is dit duidelijk een teken dat er iets anders aan de hand is. Het kan het gevoig zijn van grote vermoeidheid (te weinig slaap, nasleep van een ziekte), van stress (men is zo onrustig en gejaagd dat men de rust mist die nodig is voor concentratie) of van problemen of emoties die de aandacht telkens afleiden (ruzie, verdriet, verliefdheid).
Meestal zijn concentratieproblemen van tijdelijke aard. Wanneer de oorzaak ervan wordt opgeheven, zullen de meeste mensen hun aandacht weer goed kunnen richten op de dagelijkse bezigheden.
Deze klacht kan varieren van droefheid, tot een gevoel van nutteloosheid, wanhoop of zelfs het idee niet meer tegen het leven opgewassen te zijn. Iedereen heeft wel eens last van een depressieve dag. Dat kan komen doordat u ruzie met iemand hebt gemaakt, doordat het niet lekker gaat op uw werk, doordat u heel erg moe bent of gewoon door een bericht uit de krant. In zo'n geval mag je niet spreken van echte depressiviteit, want meestal is het de volgende dag weer over. Iemand die af en toe een depressieve bui heeft, is verder prima gezond.
Na een droevige of aangrijpende gebeurtenis kan een periode van acute depressiviteit optreden. Na een aantal weken of maanden zal echter langzaam maar zeker het leven weer op orde komen. Ook tijdens of na sommige infectieziekten, zoals de ziekte van Pfeiffer, voelt de patient zich moe en neerslachtig. De hormoonhuishouding kan tevens een rol spelen (rond de menstruatie, na de geboorte van een kind, in de overgang). Praten over gevoelens met de partner, de ouders of goede vrienden kan een stap in de goede richting zijn.
Iemand die werkelijk depressief is, heeft een psychische ziekte. Wie lijdt aan een depressie, ziet geen kans meer zichzelf op te monteren. Bij de symptomen van een depressieziekte komen zeven andere symptomen voor, zoals verlies van eetlust of juist teveel eten of veel alcohol drinken, verstopping, oververmoeidheid, slapeloosheid of de hele dag in bed blijven liggen, zichzelf niet goed verzorgen en een algeheel gebrek aan belangstelling voor de omgeving. De patient is heel erg naar binnen gericht en is gevangen in een neerwaartse spiraal van negatieve gedachten over zichzelf en de omgeving. Er zitten ook positieve kanten aan een depressie, al kan men die meestal pas achteraf herkennen. Men wordt heel direct met zichzelf geconfronteerd en kan niet langer zaken ontkennen of emoties wegstoppen. Met een goede therapie kan men uiteindelijk sterker en gezonder uit zo'n periode tevoorschijn komen.
Zware depressiviteit leent zich niet voor zelfhulp of zelfmedicatie. Raadpleeg altijd een arts/deskundige.
Faalangst is een bijzonder verlammende vorm van angst die voorkomt wanneer iemand met een nieuwe of belangrijke gebeurtenis in zijn/haar leven wordt geconfronteerd. Faalangst kan bijvoorbeeld optreden wanneer iemand met een nieuwe baan gaat beginnen, een belangrijke wedstrijd heeft (wedstrijdvrees) of voor het eerst het toneel gaat betreden. Men is bang om uitgelachen te worden uit vrees dat iets niet zal lukken. Daarbij is de angst dat een prestatie zal mislukken zo groot dat de persoon er geen heil meer in ziet om het nog te proberen: hij of zij durft niet aan iets nieuws te beginnen. Door de verwachting te zullen falen, ontstaan allerlei andere negatieve gedachten, hetgeen de prestatie meestal niet ten goede komt. Daardoor ontstaat een vicieuze cirkel. Een positieve kijk op de gebeurtenissen en voldoende zelfvertrouwen zijn de ingredienten die helpen om faalangst onder controle te krijgen. Helaas is het niet zo dat daarvoor een knop omgezet kan worden. Iemand die aan faalangst lijdt, zal rustig de tijd moeten nemen om die angst te overwinnen.
Voldoende ontspanning is van groot belang, voor zowel de lichamelijke als geestelijke rust. Bij faalangst voor sportwedstrijden kan de coach of trainer een grote rol spelen bij het leren omgaan met wedstrijdvrees. Over de angst praten met anderen (vrienden, collega's) is aan te raden, want vaak helpt dit om alles weer in de juiste proporties te zien. Als faalangst niet vermindert of zelfs het dagelijks leren gaat beinvloeden, schroom dan niet om hulp te zoeken. Onder begeleiding van een arts/deskundige kan men trachten het probleem te overwinnen.
Kinderen met onvoldoende zelfvertrouwen hebben vaak last van faalangst. U kunt hun zelfvertrouwen stimuleren door ze te prijzen wanneer iets lukt.
Geheugenzwakte is niet hetzelfde als geheugenverlies. Van geheugenverlies (amnesie) spreken we als iemand zich van een bepaalde periode de niets meer kan herinneren, bijvoorbeeld door een ongeval met bewusteloosheid, een ziekte met hoge koorts of na overmatig alcoholgebruik.
We spreken van geheugenzwakte, als iemand constant vergeetachtig is of moeite heeft met het onthouden van recente informatie (namen, afspraken). Bepaalde medicijnen, vooral slaapmiddelen, en overmatig alcoholgebruik kunnen het geheugen negatief beinvloeden. Als het geheugen langzaam minder wordt bij het ouder worden, is dat meestal geen reden voor bezorgdheid. Vergeetachtigheid is niet abnormaal als men ouder wordt. U kunt het geheugen helpen door de dingen zoveel mogelijk op te schrijven (agenda, kalender), door lijstjes te maken en door voorwerpen een vaste plaats te geven. Een speciale variant van geheugenzwakte is dementie.
Nervositeiteit is een reactie van het lichaam op invloeden van buitenaf zoals stress of overmatig harde geluidsprikkels, of op emoties zoals onverwerkt verdriet, opgekropte boosheid, faalangst, onzekerheid en dergelijke. We kunnen in ieder geval vaststellen, dat de moderne Westerse mens in een samenleving functioneert, waarin hoge eisen worden gesteld aan ons zenuwgestel. We worden dagelijks overstroomd met zintuiglijke indrukken (tv, internet, mobiele telefoons, lawaai, verkeersdrukte), rennen vaak mee in een hoog levenstempo en proberen te voldoen aan de eisen die we ons laten opleggen. Hogerop komen in een baan gecombineerd met de zorg voor kinderen, meedoen aan een druk sociaal leven en er het liefst ook nog altijd fantastisch uitzien... het is dus geen wonder dat we ons wel eens nerveus en opgejaagd voelen.
Nervositeit kan, wanneer zij langere tijd aanhoudt, leiden tot andere symptomen, zoals hyperventilatie, hartkloppingen, te snelle schildklierwerking, hoofdpijn en hoge bloeddruk. Het is verstandig zo snel mogelijk in te grijpen. Beperk waar mogelijk de prikkels die op u afkomen. Stilte kan uiterst weldadig werken. Neem de tijd om regelmatig te ontspannen; bij een druk leven kunt u bijvoorbeeld twee avonden per week als uitrustavond vastleggen. Laat op zo'n avond de tv uit en installeer uzelf met een rustig muziekje en een leuk boek op de bank. Of neem de tijd voor uzelf met een warm bad, liefst met een ontspannende badolie. Zorg voor voldoende nachtrust. Een goede manier om u te leren ontspannen is yoga. Er worden regelmatig yogacursussen georganiseerd, dat is de beste manier om de grondbeginselen goed aan te leren. Ook sporten doet u goed; uw lichamelijke conditie verbetert en geestelijk biedt het u afleiding en ontspanning.
Bij nervositeit zou u tevens het koffiegebruik eens kritisch moeten beschouwen. Cafeine maakt vaak nerveus, geeft hartkloppingen, bloeddrukverhoging en slapeloosheid. Ga over op cafelnevrije koffie en beperk ook het gebruik van zwarte thee en cola. Het is raadzaam om juist bij nervositeit het roken te beperken, want ook nicotine bevordert nerveuze hartkloppingen en duizeligheid.
Homeopathische geneesmiddelen kunnen u goed helpen wanneer u tijdelijk last hebt van nervositeit. Wanneer de nervositeit echter na enkele weken niet overgaat, is het raadzaam een arts/deskundige te raadplegen.
Prikkelbaarheid is geen aandoening, maar een worm van gedrag. Bij prikkelbaarheid kunnen we maar heel weinig hebben van onze omgeving. Een verkeerde opmerking, een geluid of een aanraking kunnen voldoende zijn om in woede te ontsteken. We kunnen bijvoorbeeld prikkelbaar worden door vermoeidheid, allergie, hypoglykemie of stress. Daarnaast kan prikkelbaar gedrag bij vrouwen voor de menstruatie en in de overgang worden veroorzaakt door hormonale veranderingen.
De slaap is een essentieel onderdeel van ons leven. Niet alleen wordt het lichaam in staat gesteld uit te rusten en nieuwe energie op te doen, ook de geest komt tot rust en krijgt de tijd om allerlei indrukken te verwerken. Na een goede nachtrust zijn lichaam en geest klaar voor nieuwe inspanningen en prestaties. Een slechte nachtrust echter wreekt zich overdag met moeheid, prikkelbaarheid en concentratieproblemen. Eigenlijk is slapeloosheid niet de beste benaming en zou men beter van 'slaapproblemen' of 'slaapstoornissen' kunnen spreken. Echte slapeloosheid, in de betekenis van 'de hele nacht wakker zijn', komt niet vaak voor. Deze aandoening is dermate ernstig dat een arts/deskundige moet worden geraadpleegd.
We onderscheiden 4 soorten slaapstoornissen: problemen met het inslapen 's avonds, onderbreking van de nachtrust doordat men 's nachts vaak wakker wordt en 's morgens te vroeg ontwaken en de slaap niet meer kunnen vatten. Daarnaast is er het slaap-apneusyndroom. Bij een klein deel van de snurkende personen wordt het snurken tijdens de slaap onderbroken door pauzes in de ademhaling waarbij geen enkele inademing meer plaats vindt. Wanneer de ademstilstand meer dan 10 seconden duurt noemt men een dergelijke pauze `apneu'. Men spreekt van slaap-apneusyndroom wanneer de ademstilstand minimaal 5 maal per uur optreedt. Hierdoor kunnen klachten ontstaan van extreme slaperigheid overdag. Bij mensen met een overgewicht kan 3-4 kilo afvallen al voldoende zijn om te snurken en beter door te ademen tijdens de slaap.
Van een goede nachtrust is sprake als men binnen een half uur inslaapt, 's nachts niet meer dan twee maal wakker wordt om te plassen en 's ochtends uitgerust wakker wordt. Gemiddeld heeft een volwassene 7 á 8 uur slaap nodig, maar individuele behoeften kunnen sterk verschillen, afhankelijk van leeftijd en leefwijze. Vaak onderschatten mensen de uren slaap die ze krijgen tijdens een `rusteloze’ nacht.
Bij langdurige slaapproblemen een arts/deskundige raadplegen.
Eigenlijk is stress of spanning van nature een nuttige reactie van het lichaam. Het stelt ons in staat om snel en goed te reageren op moeilijke situaties, problemen of andere prikkels. Wanneer het lichaam echter voortdurend stressprikkels ontvangt heeft het negatieve gevolgen; het lichaam is dan niet meer in staat voldoende te ontspannen. Akelige gebeurtenissen als dood, ziekte, ontslag of scheiding kunnen stress veroorzaken, maar ook spanning op het werk of juist een dagelijkse sleur kan iemand overspannen maken. De hevigheid van de reactie op deze invloeden zal uiteraard bij iedereen anders zijn.
Wanneer er sprake is van stress, kan dat zich in een veelheid van symptomen uiten, bijvoorbeeld door prikkelbaar gedrag, gevoel van onzerheid of mislukking, concentratieproblemen of slecht geheugen, voortdurende vermoeidheid, slaapstoornissen, gebrek aan eetlust of juist ‘wegeten' van problemen, regelmatig terugkerende hoofdpijn of nekpijn, hoge bloeddruk, duizeligheid, dagelijkse behoefte aan pijnstillers of rustgevende middelen, niet meer in staat zijn zich te ontspannen, hartkloppingen of versnelde hartslag.
Het aanleren van ontspanningsoefeningen kan een wezenlijke bijdrage leveren. Ontspanning geeft een gevoel van veiligheid en rust. Men kan kiezen voor een met name geestelijke benadering (b.v. meditatie, autogene training) of een lichamelijk plus geestelijke benadering (bijv. yoga). Ontspanning kunt u ook bereiken door een warm bad, liefst met een ontspannende badolie, door een massage die alle spieren losmaakt, door een bezoek aan de sauna enzovoort.
Beperk waar mogelijk de prikkels die op u afkomen. Stilte kan uiterst weldadig werken. Neem de tijd om regelmatig te ontspannen; bij een druk leven kunt u bijvoorbeeld twee avonden per week als uitrustavond vastleggen. Laat op zo'n avond de tv uit en installeer uzelf met een rustig muziekje en een leuk boek op de bank. Zorg voor voldoende nachtrust. Ook sporten doet u goed; uw lichamelijke conditie verbetert en geestelijk biedt het u afleiding en ontspanning. Probeer bij stress het gebruik van koffie en zwarte thee zoveel mogelijk te beperken of drink cafeinevrije koffie. Cafeïne kan nervositeit en slapeloosheid in de hand werken. Tevens is het verstandig met roken te stoppen.
Raadpleeg een arts/deskundige wanneer u - ondanks het volgen van voorgaande tips - na twee weken nog geen verbetering bemerkt.
Als u vragen heeft naar aanleiding van dit artikel of heeft u de behoefte aan een persoonlijk gesprek en niet wilt wachten tot een van de inloopdagen, vul het formulier in en wij nemen z.s.m. contact met u op.
LV-INOG
Postbus 2004
1200 CA Hilversum
Nieuwkomers, welke tot de doelgroep horen en nog geen lid zijn, zijn meer dan welkom. We bieden hen de gelegenheid eenmaal de inloopdag bij te wonen ter kennismaking. Daarna is een bijdrage van € 7,- verplicht per bezoek tenzij een lidmaatschap is aangegaan.
Het Bestuur 
Agenda 
Privacy Beleid 
Wat Is Een Inloopdag 
Herdenkingen 
Inloggen Redactie 