Meditatie is nog steeds voor velen een zwaar beladen woord. Onmiddellijk worden er allerlei associaties bij gemaakt van zweverig, wereldvreemd, navelstaren, tot moeilijk, stil moeten zitten, zonder denken zijn...

In deze benadering worden controversiële standpunten ingenomen in verband met denken, bewustzijn, problemen benaderen, verandering, mens- en wereldbeeld. In een maatschappij waar "doen" en "presteren" heel belangrijk schijnt, ten koste van menselijkheid en harmonie, is het zeer goed te weten waar je mee bezig bent als je je geest open stelt voor "niet doen", voor "zijn" en "stilte". Juist omdat de Aandachtsbenadering zo ongewoon is voor onze manier van denken en handelen, die ons van kinds af is ingelepeld, wekt ze aanvankelijk wat weerstand op.

Het denken zoekt allerlei tegenargumenten en ja maar.... omdat zijn eigen, veilige vertrouwde structuur in vraag wordt gesteld. De dominantie van denken is zo groot dat het gewenst is je degelijk te informeren over de achtergrond, de fundering van wat je gaat ontdekken. Het ontwikkelen van een persoonlijke visie is vaak de enige motiverende basis waar je op terug kunt vallen in een maatschappij die totaal anders georiënteerd is.

Daarom beschouwen we eerst even de visie, het paradigma, waarop Aandachtstraining gebaseerd is.

De laatste decennia is er in de Westerse wetenschap een belangrijke (maar soms langzaam doordringende!) verschuiving aan de gang in het oude wetenschappelijke paradigma. Impuls hiertoe kwam uit de exacte wetenschappen, zoals fysica en micro-biologie, maar breidt zich nu ook uit naar geneeskunde, geesteswetenschappen (zoals psychologie) en economie. Van het Newtoniaans denkbeeld dat een mechanische visie vooropstelt van fragmentatie en verdeeldheid, komt men tot het nieuwe paradigma van HEELHEID en VERBONDENHEID. Alle levende organismen werken, volgens het systeemdenken, vanuit een interne dynamiek naar evenwicht (homeostase). Elk systeem heeft in zich een inherente, zelfregulerende dynamiek, die, via feedback, zorgt dat het organisme zich voortdurend kan aanpassen aan innerlijke en uiterlijke veranderingen en dat deze aanpassing evenwicht inhoudt. Elk systeem is een heelheid, waar alle signalen samenwerken bij het voortdurend herstellen van de balans. Homeostase evenwicht is nl. niet iets statisch, maar een dynamiek van een voortdurende stroom van VERANDERING. Alles is voortdurend verandering.

Elk systeem is bovendien geen geisoleerd element, maar in intense uitwisseling met grotere systemen waar het deel van uitmaakt. Zo ziet het nieuwe paradigma de hele schepping als een voortdurend veranderend met elkaar in uitwisseling staand web van INTERACTIES en GEBEURTENISSEN.

De focus ligt nu meer op processen, beweging en interactie dan op gestagneerde, permanente, geisoleerde objecten en structuren. Deze visie geeft een drastische verschuiving in perspectief op de mens, de gezondheid, de omgeving, enz... Einstein opteert dat heelheid wezenlijker is dan afzonderlijkheid. "Een mens ervaart zichzelf zijn gedachten en gevoelens als iets wat losstaat van de rest - een soort optisch bedrog van zijn bewustzijn. Dit bedrog is een soort gevangenis voor ons, die ons tot onze persoonlijke verlangens beperkt en tot affectie voor een paar mensen die ons het naast zijn."

Heelheid, verbondenheid liggen dus diep in de aard van levende wezens verankerd. Ergens dragen we dit "onbewust weten" nog in ons, en voelen we het, als die innerlijke snaar wordt beroerd. Vandaar dat Aandachtstraining de illusie doorprikt dat je door "doen" een doel, een verandering een oplossing zal bereiken, weliswaar op psychologisch vlak. Op praktisch vlak is planning, inspanning doen wel functioneel. Heelheid is er dus altijd. Het vormt de essentie van ons wezen.  Het is het rechtstreekse, onvertekende contact met wat is. Dit werpt vanzelfsprekend een totaal ander licht op de benadering van denken, problemen, je eigen identiteit, je levenskwaliteit, meditatie...